Zuurstofplanten: de heldermakers van je vijver

Zuurstofplanten houden je water helder. Alle planten geven zuurstof af, maar zuurstofplanten geven het rechstreeks aan het vijverwater af. Als je eens van dichtbij kijkt bij goed weer, kan je zelfs zien hoe ze kleine luchtbelletjes vormen en loslaten in het water. Zuurstofgevende waterplanten zoals waterpest, hoornblad, fonteinkruid en vederkruid, groeien geheel ondergedoken in het water. Het zijn ook flinke groeiers die veel voedingsstoffen opnemen, onmisbaar dus voor een gezonde vijver. Lees hier meer over wat waterplanten voor je vijver betekenen.

Dankzij de zonnestralen die de planten opvangen, kunnen ze aan fotosynthese doen. Tijdens dit proces nemen ze CO2 op en geven zuurstof terug af. Dit is de reden waarom ze een belangrijke pijler zijn voor het natuurlijk evenwicht van een heldere en gezonde vijver. Zorg dus altijd voor ruim voldoende zuurstofplanten. Een vijver waarin er te weinig staan, zal in de problemen komen en niet lang helder blijven. Je rekent best minsten 7 à 8 planten per m3.

Planten van zuurstofplanten

Zuurstofplanten kun je het best in plantmandjes planten. Zet ze in speciaal zuurstofplantensubstraat of gebruik een mengsel van vijveraarde en metselzand. Zo voorkom je dat steeltjes en steunwortels gaan rotten. Per 1.000 liter vijverwater plant je best 4 à 5 bosjes zuurstofplanten, die mogen best samen in één plantmand. Vergeet zeker niet eerst de loden bandjes te verwijderen,  want lood is giftig voor vissen. Je kan de scheuten eventueel wel met een ijzerdraadje voorzichtig bijeen binden. Om goed te groeien hebben ze een plek nodig met licht en water met  genoeg voedingsstoffen, hoge hardheid en voldoende CO2.

Snoeien van zuurstofplanten

Om ervoor te zorgen dat je zuurstofplanten blijven groeien, moet je ze af en toe snoeien. Eens een zuurstofplant het wateroppervlak heeft bereikt, neemt zijn groei af. Het is natuurlijk net tijdens het groeien dat hij voedingsstoffen opneemt en zo je vijver helder houdt. Dus wanneer dit gebeurt,  enkele keren per jaar, moet je ze terugsnoeien tot ongeveer 15 cm onder het wateroppervlak. Zo zullen ze nieuwe scheuten blijven vormen en opnieuw voeding opnemen.

Mijn zuurstofplanten groeien niet, hoe los ik dat op?

Wanneer je zuurstofplanten niet groeien zoals het hoort, ligt de oorzaak waarschijnlijk bij de waterhardheid of het CO2-niveau. Zuurstofplanten hebben nood aan hard vijverwater, daar zitten veel minerale stoffen in, zoals calcium en magnesium, die dienen als voedingszouten. Wanneer je waterhardheid te laag ligt, zal de groei dus achteruit gaan. Dat je waterhardheid langzaam terugvalt is dus normaal aangezien gezonde planten telkens voedingszouten opnemen, maar ook regen verzacht het water. Het is dus belangrijk dat je een paar keer per jaar je water terug tot op een goed niveau brengt. Er zijn verschillende hardheidsverbeteraars te verkrijgen die de totale hardheid van je water (ook wel GH-waarde genoemd) terug op peil brengen.  

De andere mogelijke schuldige is het CO2-niveau in je vijver. Alle planten hebben CO2 nodig om te kunnen groeien, maar aangezien zuurstofplanten volledig onder watergroeien en niets uit de lucht kunnen halen, zijn ze volledig afhankelijk van het water. Ze zijn su extra gevoelig voor lage CO2-waarden. CO2 komt in je water dankzij de bacterieën in je vijver of filter. Zeker bij nieuwe vijvers moet je eventueel een handje helpen om ervoor te zorgen dat er meteen genoeg bacterieën zijn om alle planten te kunnen voorzien. Moeilijk, want CO2 is een gas? Gelukkig kan je ook een vaste vorm kopen die in water oplosbaar is, dit noemen we carbonaat. De hoeveelheid gebonden CO2 wordt uitgedruk in KH-waarde. Je KH-waarde verbeteren is dus hetzelfde als het verhogen van het CO2-peil.