Zo maak je van je border een bijen- en vlinderparadijs

Niet het aantal planten in je tuin is het belangrijkste voor bestuivende insecten, wel de variatie. Een mix van vaste planten, kruiden, eenjarigen en bloembollen maakt dat er zowat het hele jaar door wat in bloei staat. Hoe meer bloemen, hoe meer bijen, zo simpel is dat.

Tal van vaste planten bieden volop voedsel voor bijen en vlinders, in de border, zoals asters, hemelsleutel (Sedum), dropplant (Agastache), Geranium, ijzerhard (Verbena bonariensis), kattenstaart (Lythrum salicaria), lavendel, zonnehoed (Echinacea) en kogeldistel (Echinops). Zorg zeker ook voor wat inheemse planten, die zijn belangrijk voor de ‘wilde’ (inheemse) bijen. Soorten met veel nectar en stuifmeel zijn knoopkruid (Centaurea jacea), veldsalie (Salvia pratensis), prachtklokje (Campanula persicifolia), slangenkruid (Echium vulgare), koninginnenkruid (Eupatorium) en smeerwortel (Symphytum). Meng er gerust wat siergrassen onder, die variatie geeft vooral vlinders een veilig gevoel.  

Hoe meer zon, hoe sneller bestuivers in de lente langs komen gevlogen, op zoek naar de eerste, broodnodige nectar. Die hebben ze dan nodig om hun energie terug peil te krijgen na zo’n lange winter. Stuifmeel is later van belang, voor de aanvoer van eiwitten, mineralen en vitamines. Nectar vinden ze in vroege bloeiers zoals Trachystemon orientalis, maar vooral in bloembollen. Plant veel krokussen, sneeuwklokjes, sterhyacint (Scilla of Chionodoxa), blauwe druifjes en wilde hyacinten in je border! Dat levert jou ook al vroeg in de lente volop kleur op tussen de dan nog slapende vaste planten. Plant ook sieruien (Allium) in je bijenborder, voor nectar vanaf juni. Maar ook de herfst is een kritisch moment, voor bestuivers. Vlinders als de kleine vos en atalanta zijn dol op asters. Wist je dat veel kruiden belangrijke nectar- en stuifmeelplanten zijn? Oregano, bieslook, rozemarijn, tijm, salie en pimpernel bloeien mooi, en je kunt er nog van smullen ook. Vlinders zijn ook dol op venkel, munt, dille en engelwortel. 

Mag het wat bonter, zaai dan eenjarigen tussen de vaste planten, of leg een eenjarigenborder aan, die levert de hele zomer lang nectar en stuifmeel. Het gemakkelijkst is een kant-en-klare mix voor bijen en vlinders. Daarin zitten veldbloemen als klaprozen en korenbloemen, maar ook lupine, cosmea, Phacelia, komkommerkruid, ….  Zonnebloemen zitten bomvol nectar en stuifmeel! Wil je graag dahlia’s aan je border toevoegen, kies dan voor enkelvoudige bloemen. Bij dubbele bloemen kunnen bijen en vlinders nauwelijks aan de nectar en het stuifmeel en dat zou jammer zijn, want dahlia’s zitten er vol van! 

Bijen en vlinders voelen zich het veiligst én vinden het makkelijkst voedsel in een tuin met veel variatie en laagjes. Zorg dus dat er rond je border ook nog andere planten staan. Een mix van bomen, struiken en bloemen is ideaal. De bijenboom (Tetradium daniellii), linde, kastanje, wilg, krentenboompje en alle fruitbomen zijn goed voor bijen. Vlinderstruiken, wilde rozen zoals de rimpelroos, en sporkehout of vuilboom (Frangula alnus) barsten van de nectar; boomblauwtjes en citroenvlinders leggen hun eitjes op sporkehout. Bovendien levert deze struik maandenlang nectar voor tal van andere vlinders. Een gemengde haag biedt beschutting. Bijen zijn ook dol op rode en zwarte bessenstruiken, ze smullen maar wat graag van de bloesems. Vergeet de klimmers niet! Klimop, klimhortensia, klimrozen en kamrfoelie zijn interessante bijenplanten.