Vragen over (snoei)zagen? Wij beantwoorden ze voor je.

De herfst is in het land, de dagen worden korter en de temperatuur gaat al eens richting vriespunt. Als dan ook nog eens de herfstbladeren beginnen te vallen dan is voor een heel aantal bomen en struiken het ideale moment aangebroken om ze te snoeien. Je haalt dan de snoeischaar of takkenschaar weer boven, maar wat met takken die daar te dik voor zijn? Dan gebruik je een snoeizaag natuurlijk, maar die bestaan tegenwoordig in zoveel verschillende modellen dat een woordje uitleg misschien wel op z’n plaats is. We focussen in dit artikel op de manuele snoeizaag of handzaag waarbij het zaagblad heen en weer bewogen wordt door je armen. Er zijn natuurlijk ook snoeizagen met een verbrandingsmotor of elektromotor (al dan niet door een accu aangedreven) maar daarover hebben we het een andere keer.

Hoe lang moet het zaagblad zijn?

Je hebt snoeizaagjes met een heel kort zaagblad van bijvoorbeeld 15cm maar ze zijn verkrijgbaar in bijna elke denkbare lengte. Er bestaan zelfs professionele handzagen met een zaagblad van 1m lang! De lengte van je zaagblad bepaalt dan ook welke maximale takdiameter je ermee kan doorzagen. Officiële regels zijn er daarvoor niet maar je kan stellen dat de helft van de lengte van je zaagblad de maximale diameter is die je nog zonder problemen kan doorzagen. Een zaagblad van 33cm is dus geschikt voor takken of stammen van maximaal 15cm diameter. 

Kies ik een opvouwbare zaag of niet?

Vouwzagen zijn wat gemakkelijker en veiliger om te transporteren. Het zaagblad zit immers verborgen in het handvat als de zaag dichtgeklapt is en de zaag neemt ook minder plaats in beslag. Om een vouwzaag open te vouwen heb je echter meestal je twee handen nodig en da’s niet aan te raden als je boven op een ladder staat. Snoeizagen die je niet kan dichtvouwen worden dan ook vaak aangeboden met een bijhorende holster die makkelijk aan je riem kan gehangen worden. Je kan dan met 1 hand de zaag pakken en ondertussen jezelf nog steeds met de andere hand blijven vasthouden. 

Heb ik een snoeizaag met veel tanden of weinig tanden nodig?

Kies ik een zaag met een recht of een gebogen zaagblad?

Er zijn snoeizagen op de markt met een recht zaagblad maar gebogen exemplaren zijn er net zo veel. Is het ene dan beter dan het andere? Nee, maar een recht zaagblad werkt het beste als de takken zich tussen kniehoogte en schouderhoogte bevinden. Werk je meestal hoger of lager dan is een gebogen zaagblad handiger omdat het zaagblad dan minder snel uit de zaagsnede kan glijden. Ook de breedte van het zaagblad heeft iets te betekenen. Een heel smal zaagblad is erg handig als de takken kort op elkaar staan maar het is moeilijker om hier mooi recht mee te zagen. Een breed zaagblad is wat onhandiger in dicht struikgewas maar het is dan weer niet moeilijk om hiermee een mooie rechte zaagsnede te maken. 

Ik wil een tak afzagen maar durf niet op een ladder te staan, wat nu?

Voor wie niet graag op een ladder gaat staan is er ook een oplossing: de takkenzaag. Dit is eigenlijk niet meer dan een van de bovenstaande zagen op een al dan niet telescopische steel, maar toch zien we hier weer enkele zaken die we nog niet eerder tegen kwamen. Zo is er de haakvormige kromming (takhaak) op de punt van het zaagblad die voorkomt dat je zaag uit de zaagsnede loopt. Het is ook een handig hulpmiddel om afgezaagde takken die ergens vast blijven steken mee uit de boom te trekken.

Maar waarvoor dient dan dat tweede haakvormig uitsteeksel dat je soms aan de basis van het zaagblad ziet? 

Deze mesvormige uitstulping is de zogenaamde schorsbeschermer. Als je de zaag omhoogduwt dan raakt de schorsbeschermer de onderkant van de tak en snijdt daar de schors een heel klein beetje in. De vallende tak kan op die manier geen schors meer mee lostrekken van het stuk tak of boom dat nog blijft staan. Hou bij het gebruiken van een takkenzaag altijd voor ogen dat je onder de vallende takken staat en blijf alert. Hoe goed je ook probeert in te schatten waar de tak gaat terecht komen, het kan anders uitdraaien dan je zou willen. De nodige veiligheidsuitrusting zoals oogbescherming en eventueel een helm zijn geen overbodige luxe.

Ik wil een grote tak afzagen maar wil vermijden dat de schors inscheurt, hoe ga ik tewerk?

• Draai je snoeizaag ondersteboven en zaag de tak die weg moet langs de onderkant een stukje in tot ongeveer 1/3 van de takdiameter. Doe dit zowat 10cm a 20cm van de stam af.
• Maak vervolgens de zaagsnede van boven naar beneden, maar dan enkele centimeters verder van de stam af. De tak zal nu mooi recht afbreken op de onderste zaagsnede en naar beneden vallen zonder schors mee te trekken van de stam. Deze werkwijze is ook nog eens een stuk veiliger want de kans dat de vallende tak je ladder wegslaat is veel kleiner.
• De stomp die nu nog is blijven staan kan je in 1 beweging lichtjes schuin afzagen van boven naar beneden. Zaag nooit te kort tegen de stam, dit geeft een snoeiwonde die veel groter is en vatbaarder voor allerlei schimmelziektes. Laat steeds een klein stukje staan van enkele centimeters en spuit of smeer de snoeiwonde in met een wondafdekmiddel.