Verwelkom egels in je tuin: 8 tips

Zorg voor afwisseling & beschutting

Egels voelen zich het veiligst in hun natuurlijke omgeving, da’s logisch. Die kan je het beste nabootsen door zoveel mogelijk afwisseling te brengen in je tuin tussen gras, struikgewas, bomen,... Door hoekjes en kantje te creëren kunnen ze zich steeds snel verstoppen moest er gevaar aankomen. Laat dus gerust eens een hoop takken of bladeren liggen, maak een open composthoop of “vergeet” eens een deel van het gras te maaien. Een (compost)hoop organische materiaal biedt trouwens niet alleen beschutting maar trekt ook heel wat slakken en andere insecten aan, een buffet dus als het ware. Wees dus steeds voorzichtig als je zo’n plekje opruimt, wie weet zit er een egeltje onder.

Kies voor inheemse planten

Beplanting maakt een tuin altijd aantrekkelijker voor egels, maar inheemse soorten hebben nog een streepje voor. Ze zijn goed aangepast aan onze bodem en klimaat en trekken dan ook een hoop meer insecten aan dan uitheemse planten. En hoe meer insecten, hoe meer redenen voor een egel om in jouw tuin z’n buikje te komen vullen!
Tip: ook van bodembedekkers zijn ze fan! Hier vind je onze top 15 bodembedekkers.

Kies voor een haag

Vaste omheiningen zoals een hek of draad maken het egels moeilijk. Het natuurlijk leefgebied dat een egel nodig heeft om rond te komen is namelijk een pak groter dan de gemiddelde tuin. Het zou niet de eerste egel zijn die zich tussen een draadafsluiting probeert te wurmen en blijft vast steken met alle gevolgen van dien. Als je tuin “hermetisch” is afgesloten dan zijn ze bovendien genoodzaakt om via de straat op zoek te gaan naar andere tuinen en ook dat brengt weer risico’s met zich mee. Met een haag als afscheiding kunnen ze zich gemakkelijk en veilig tussen de verschillende tuinen verplaatsen. Bovendien vinden ze in hagen ook extra slakken en kevers.

...of maak een egelpoortje

Is je tuin nu eenmaal omheind, dan kan je er toch nog voor zorgen dat ze veilig kunnen doorsteken door een egelpoortje te maken. Een opening van 15 x 15 cm in de afsluiting is al voldoende om ze te laten passeren. Heb je een draadafsluiting (eventueel in combinatie met een haag) dan kan je die ook pas een 20-tal cm boven de grond laten starten.

Plaats een egelhuis voor de winterslaap & gezinsuitbreiding

Wil je graag dat een egel van je tuin ook echt z’n thuis maakt, maak het ‘m dan gemakkelijk en plaats een egelhuis. Ze zullen die dan zelf vullen met bladeren, kleine takjes, mos en hooi dat ze in de buurt vinden. Plaats de egelkast op een rustig en zo droog mogelijk plekje en bedek het eventueel nog met een extra laag takken om te camoufleren en bladeren om te isoleren. Vanaf november-december tot april-mei zullen ze dat warme en droge holletje gebruiken om een winterslaap te doen. In de zomer maken ze er misschien nog een keer gebruik van om een nest  van 5 tot 8 jongen groot te brengen. Als je zelf een egelhuis maakt zorg dan voor een lange smalle ingang zodat er geen roofdieren in kunnen. Een opening van 15 x 15 cm is al voldoende. Eens ze een goed “huisje” gevonden hebben kan het zijn dat ze daar jaren blijven wonen. Leuk toch!

Let op! Laat egelnesten in de winter steeds met rust! Het is misschien verleidelijk om eens te piepen, maar een egel die tijdens zijn winterslaap wakker wordt verliest een groot deel van zijn vetreserves om terug op lichaamstemperatuur te komen. Omdat er die periode niet voldoende eten te vinden is om dat terug aan te vullen halen ze het einde van de winter vaak niet.

Geef extra eten

Wist je dat een egel na zijn winterslaap nog maar 30% van zijn lichaamsgewicht overhoudt? Ze moeten dus in het najaar voldoende vetreserves opbouwen. En hoewel ze een geweldige reukzin hebben, kunnen ze toch wel wat hulp gebruiken om genoeg eten te vinden. Om zeker te zijn dat dat extra eten bij de egels geraakt en niet verdwijnt in andere buiken, leg je het voer best in een egelhuis of onder een kistje met een ingang waar katten niet door kunnen. Je doet ze een plezier met:

• Speciaal egelvoer dat je kan kopen in tuincentra
• Gedroogde meelwormen
• Een rauw ei (Let op, ze durven die ook zelf in een kippenren te halen!)
• Muesli met/of pindakaas
• Fruit en bessen

Let op! Vaak worden ook droge katten- of hondenbrokken gegeven, maar die zetten uit in de maag van de egel, dus dat geef je beter niet. Ook (wit) brood heeft dat effect en er zitten bijna geen voedingsstoffen in.

Extra veiligheidsmaatregelen

• Vijver of gracht? Leg een loopplankje zodat dieren die er invallen er ook terug uit geraken.
• Gebruik geen insecticiden of slakkenkorrels! Als de egels nadien de beestje opeten krijgen ook zij het gif binnen.
• Dek keldergaten en putten af met een deksel, egels die op zoek zijn naar een verblijfplaats zouden er kunnen in sukkelen.
• Laat geen afval rondslingeren! Nieuwsgierige egels zouden hun snuit er wel eens kunnen insteken en vast komen te zitten.
• Een net rond bessenstruiken? Hang het net 30 cm boven de grond zodat ze er niet verstrikt in geraken.

Wat doe je als je een verzwakte egel vindt?

Je hoeft je niet meteen zorgen te maken als je laat in het najaar nog een egel ziet terwijl je dacht dat ze al in winterslaap waren. Volwassen egels gaan namelijk al in november in winterslaap, maar  jongen egels blijven wat langer zoeken naar eten, soms tot eind december. Als je nog later als dat een egel vindt kan je ‘m best naar een opvang brengen, want tijdens de echte koude periode zullen ze niet meer voldoende voedsel vinden om alsnog voldoende reserves op te bouwen voor een winterslaap. Egels die te mager zijn herken je aan een spitse achterkant en ingevallen flanken. Zie je tijdens het najaar al dat een egel verzwakt is, dan kan je hem nog op tijd bijvoeren.