Tuinirissen: fascinerend en ijzersterk

Baardirissen bloeien zo’n 3 weken, in mei en juni, met vaak nog een tweede bloei in de zomer. Elke steel draagt 5 tot 9 grote, bijzonder gevormde bloemen, in een prachtig palet aan kleuren. De schakeringen variëren van roomwit over alle tinten geel, roze, oranje… tot het donkerste paars. Vaak zijn de bloemen twee- of meerkleurig. Hommels en bijen zijn er dol op. Na de bloei blijft het brede, rechtopstaande blad een decoratief element in de tuin. Door hun lineaire vorm combineren irissen mooi met hosta’s, pioenen, tulpen, vingerhoedskruid, sieruien, tuingeraniums, kattenkruid en rozen, en met luchtige siergrassen als Stipa. Maar je kunt irissen net zo goed op een rij planten, tegen een zonnige muur of langs de rand van een pad, zoals in de tuinen van Monet. 

Lila en paars komt heel vaak terug in irisbloemen, denk maar aan Salonique (paars-wit), 

Saxby (lichtblauw en paars), Springtime Madonna (heel licht lila), Loop the Loop en Night Edition (wit en paars), Sunset Sky (warm geel met lila) en Emma Louise. Sommige kleuren prachtig donkerpaars tot bijna zwart, zoals Night Owl, Black Knight, Swahili en Superstition. Maar je hebt ook irissen in roze, oranje en rode tinten, zoals Sultan’s Palace, Fire Cracker en Caligula (baksteenrood), Crazy for You (zalmkleur met lila) en Honey Glazed en Siva Siva (oranje met wit, geel en roodbruin). White Knight en Christmas Angel bloeien zuiver wit.

Baardirissen houden van veel warmte en zon; in een droge zomer voelen ze zich opperbest. Ze groeien op zowat elke bodem, met een voorkeur voor arme, droge, stenige grond. Irissen koop je in pot of als blote wortelstok (rhizoom); die zijn in de winter tot de vroege lente te koop. Plant ze zo snel mogelijk na aankoop. Dompel ze voor het planten een paar minuten onder water. Irissen in pot bloeien al meteen de volgende lente, wortelstokken hebben een jaar nodig om zich te settelen. Irissen in pot plant je op dezelfde hoogte als in de pot, blote wortelstokken plant je wat hoger. Vorm een bergje aarde, leg er de wortelstok op en spreid de wortels naar beneden. Druk stevig aan en vul bij met aarde. Laat de bovenkant van de wortelstok onbedekt, irissen verlangen licht en zon op hun voeten. Geef 30 cm ruimte tussen de planten. 

Voed baardirissen vroeg in het voorjaar en onmiddellijk na de bloei met een handje organische meststoffen, bv voor rozen. Splits ze elke drie tot vier jaar, daarvan gaan ze nog uitbundiger bloeien. Steek met een scherpe spade het hart van de plant uit, en vul het gat weer op met aarde. De buitenste wortelstokken krijgen zo weer groeiruimte, en zullen het jaar daarop uitbundiger bloeien.