Stappenplan om een vijver aan te leggen

De meest ideale periode om een vijver aan te leggen is het voorjaar (april/ mei), zeker als je er planten in wilt. Het najaar is ook een optie, maar dan wacht je best af tot de volgende lente om planten uit te zetten. Als je je volledige tuin nog moet aanleggen kan een vijver erbovenop het gevoel geven dat je teveel hooi op je vork neemt. Werk dan in verschillende fases, maar wees ervan bewust dat een vijver aanleggen die al omringd is door een afgewerkte tuin heel wat extra werk en voorzichtigheid vraagt. Als je de keuze hebt, construeer je je vijver best al tijdens de “ruwbouwfase”.

Stap 1: het ontwerp vastleggen

• Beslis afhankelijk van de mogelijke afmetingen en je persoonlijke voorkeur wat soort vijver je wil: een koivijver, een plantenvijver, een visvijver,... Lees hier meer zwemvijvers. Deze beslissing hangt rechtstreeks samen met hoeveel tijd en geld je erin wilt steken, zowel op vlak van aanleg als  onderhoud. Maak dus een weloverwogen keuze.

• Eens dat beslist is, moet je de vorm en grootte vastleggen. Om een goed vijverontwerp te kunnen maken heb je een plattegrond van je tuin nodig. Enkel zo kan je goed inschatten welke afmetingen mogelijk zijn en welke vormen werken in de ruimte. Voor een natuurlijk effect kies je een organische afgeronde vorm; voor een moderne look gebruik je strakke lijnen. Hou ook rekening met hoe de zon gedurende de dag in je tuin schijnt. Kies een plaats die zeker 6 tot 8 uur zon krijgt. Probeer ook afstand te houden van grotere bomen en stuiken. Niet alleen zou je veel bladeren moeten scheppen, de wortels zouden mettertijd de folie kunnen beschadigen.

• Nu je weet hoe de vijver geïntegreerd zal worden in de tuin is het tijd om een gedetailleerd vijverplan op te stellen en een dwarsprofiel met de (verschillende) diepte(s) vast te leggen. Zeker als je veel beplanting wilt moet je voldoende “banken” voorzien. Koos je een zwemvijver, zorg dan dat minstens 1 oever een makkelijke toegankelijkheid biedt. Voorzie je een soort van steiger waar mensen zouden kunnen afspringen of duiken, zorg dan dat daar het diepste punt ligt. Hou er ook rekening mee dat afhankelijk van de opstelling van de pomp en/of filter die lager/hoger dan je waterniveau moeten staan. Lees hier meer over de juiste filter kiezen en welke pomp.

Stap 2: de vijver uitgraven

• Wil je jezelf werk en tijd besparen? Kies dan voor een voorgevormde kunststof vijverbassin die je makkelijk in z'n geheel kan ingraven. Deze bestaan in verschillende modellen en afmetingen, maar als je echt iets op maat wilt, moet je zelf aan de slag met vijverfolie. Zorg dat je op voorhand de folie en het andere materiaal en nodige gereedschap in huis hebt.

• Begin met het afgraven van de bovenste laag van de gehele oppervlakte. Werk van daaruit naar het midden en de diepere delen. Hou de afmetingen nauwkeurig in de gaten en toets af met het plan. Let op dat je de randen van de banken niet beschadigt. Ook als het regent kunnen ze makkelijk afbrokkelen. Werk dus in één ruk door of plan het in tijdens droge dagen. Wortels, stenen of andere scherpe objecten die een potentieel risico vormen voor de folie verwijder je meteen als je ze tegenkomt tijdens het graven.  Probeer te vermijden dat je aarde los steekt en nadien terug moet aanstampen.

Stap 3: vijverfolie aanbrengen

• Calculeer bij het bestellen van je vijverfolie voldoende marge in. Je kan steeds een teveel aan de rand afsnijden eens de folie op z’n plaats ligt, maar een stuk aanhangen is heel wat moeilijker en de naad zal altijd een zwakker punt zijn. Ben je door de afmetingen van je vijver genoodzaakt om meerdere folie aan elkaar te verbinden, laat je dan grondig informeren hoe je de naden zo stevig mogelijk maakt. Hou voor de afmetingen van de folie deze vuistregel aan:
Vijverlengte + 2 x diepte van de vijver + 2 x 50 cm
Vijverbreedte + 2 x diepte van de vijver + 2 x 50 cm

• Breng eerst een laag van 10 cm wit zand aan voor je de folie legt. Die extra laag beschermt de folie niet enkel van achtergebleven wortels of scherpe steentjes maar ook van grondwater. Als de folie rechtstreeks op kleigrond zou liggen, kan opkomend grondwater die omhoog duwen. Het witte zand werkt als buffer om die druk te verspreiden en het grondwater weg te leiden.

• Nu kan je de folie neerleggen. Probeer tijdens het positioneren niet op de folie te lopen! Probeer ook de vormen zo netjes mogelijk te volgen (gebruik bijvoorbeeld zandzakjes om tijdelijk op z’n plek te houden), maar leg de folie ook niet te strak. Eens de vijver gevuld wordt zal door de druk van het water de folie nog strakker komen te liggen. Het is dus normaal dat zolang de vijver leeg is het er “gerimpeld” uitziet. Zorg dat je langs de kanten steeds de 100 cm die je extra rekende eerlijk verdeelt in overhangen van 50 cm. Deze kan je later ingraven, verwerken in de randafwerking of wegsnijden.

• Nu kan je de vijver vullen met water, best kraanwater. Regenwater is minder geschikt omdat dat zachter en zuurder is en te veel voedingsstoffen kan bevatten. Dan heb je allerlei middeltjes nodig om die waarden terug op een normaal niveau te krijgen.
Dit het uitgerekende moment om de exacte inhoud van je vijver te weten te komen. Noteer de meterstand voor en na het vullen en je hebt een correct getal waar je je in de toekomst op kan baseren.

• Het duurt ongeveer een week vooraleer je vijver “gezet” is. Door de druk van het water kan de folie hier en daar nog wat verplaatsen, maar als die niet te strak lag om te beginnen, is dat geen probleem.

Je vijver is nu aangelegd, tijd om hem ook echt op te starten! Een correcte opstart is essentieel om een evenwichtige en heldere vijver te bekomen. Dit doe je door de gepaste bacteriën en onderhoudsproducten bij te voegen. Eens de waterwaarde goed zitten (lees hier hoe je die kan meten en bijsturen) kan je ook planten uitplanten. Hoe je je vijver correct opstart, lees je hier.