Moestuinieren op de vensterbank: 12 tips

Kan je niet wachten op de lente om het nieuwe tuinseizoen in te zetten? Je kan ook binnen al aan de slag: lang leve vensterbanken! Je hoeft dus zelfs het gure en koude weer niet te trotseren om je groene vingers al terug aan het werk te zetten. Van nul starten en je zaadje zien ontkiemen tot sterke plantjes geeft bovendien extra veel voldoening!

Als rasechte moestuinierder met een buiten-moestuin en/of serre kan je je vensterbanken nuttig maken: voorzaaien is dé manier om een voorsprong te nemen. Je kan sneller beginnen en de planten zullen al wat sterker zijn tegen wanneer ze in de volle grond gaan. Maar ook als je geen tuin of groot terras hebt, kan je dankzij vensterbanken toch genieten van de ervaring van een moestuintje. Zolang je maar, afhankelijk van hoeveel plaats je hebt (al dan wel of niet buiten), de juiste zaden kiest, kan iedereen een succesvolle oogst opkweken. Lees hier meer tips over zaden kiezen en succesvol zaaien.

Heb je geen moestuin om ze later in uit te planten? Zaai dan enkel planten die kunnen volgroeien op de vensterbank.

• Verse kruiden: basilicum, koriander en bieslook kan je het hele jaar door op de vensterbank kweken & oogsten.
• Spinazie doet het ook goed in wat schaduw en kiemt al na 10-tal dagen. Een dikke maand later kan je oogsten.
• Pluksla zaai je ineens in een grote bak. De blaadjes groeien vanzelf weer aan, dus je kan blijven knippen.
• Radijsjes zijn ijzersterk en groeien bovendien ook snel. Vier weken na het zaaien kan je ze al oogsten.
• Champignons groeien gemakkelijk in speciale kant-en-klare kweekpotten die je zo kan kopen.
Over paddenstoelen & champignons kweken lees je hier meer.
• Lente uien hebben maar weinig plaats nodig, of je kan ze in water (dat je elke dag ververst) laten groeien.
Meer groenten die je kan laten terug groeien uit restjes ontdek je hier.

1. Zaai in de juiste potgrond.

Een zaailing is als een baby’tje: ze hoeven nog 3-gangen menu te krijgen. Zaaien in algemene potgrond is dus overkill. Je maakt beter een mengeling van de helft potgrond, de helft vermiculiet. Gelukkig hoef je niet perse zelf te mixen: een zak kant-en-klare potgrond voor zaaien en stekken kan je overal kopen, makkelijk toch!

4. Kom niet voor verrassingen te staan dankzij steeketiketten.

Je zal wel onthouden in welke potjes je wat hebt gezaaid, denk je... Laat je niet vangen, zo’n piepkleine kiemplantjes zien er allemaal hetzelfde uit! Het beste is om meteen nadat je gezaaid hebt de belangrijkste info van het zaadverpakking over te schrijven op steeketiketten (of maak een lijst en werk met nummertjes). Zo weet je steeds wat er juist aan het groeien is, hoeveel plaats de zaailingen later nodig gaan hebben, hoelang je geduld moet hebben tot ze zullen kiemen en vanaf wanneer je kan oogsten.

5. Keep it cool, niet in de living dus.

Zaden hebben de juiste temperatuur nodig om te kiemen. En hoewel je waarschijnlijk met alle goede bedoelingen je bakjes lekker warm wilt zetten, doe je hun daarmee niet altijd een plezier. Een living is (zeker in de winter) te droog en te warm. De kiemen zullen te snel groeien met steeltjes die te lang en slap zijn om sterke plantjes te worden als resultaat. Ze groeien robuuster bij een temperatuur rond 15°C, een frisse slaapkamer of opbergruimte is dus een slimmere keuze. Merk je schimmel op, dan staan ze te nat en te warm.

6. Voldoende licht, maar niet te fel

Kiemlingen hebben voldoende zonlicht nodig, gemiddeld een 4 à 5 uur per dag. Toch moet je ook opletten dat ze niet teveel rechtstreekse middagzon te verduren krijgen, dan kan het al snel té warm worden. Merk je dat je kiemen lang en slungelig groeien? Dan staan ze waarschijnlijk te donker. Let op, een gewone lamp biedt geen oplossing, planten hebben het hele spectrum van daglicht nodig. Er bestaan wel speciale kweeklampen om je planten sterker te laten groeien.

7. Wees hard en offer enkelen op.

Jawel, bij zaaien bestaat er zoiets als té succesvol. Als je merkt dat er meerdere zaailingen per turfpotje kiemen, dan moet je uitdunnen. Als je ze allemaal laat groeien, loop je het risico dat er geen enkele uitgroeit tot een gezond plantje. Wees dus streng en laat enkel de mooiste/ sterkste kiem staan, de rest knip je weg. Wegknippen is beter dan wegtrekken omdat er dan minder risico is dat je de fragiele worteltjes van de “uitverkorene” verstoort.

8. Eerst spuiten, later gieten.

Zaden hebben vocht nodig om te kunnen kiemen. Zorg er dus voor dat de aarde nooit uitdroogt. Zolang de zaden nog niet gekiemd zijn of de kiemen echt nog piepklein zijn, gebruik je een kleine plantenspuit om ze te benevelen. In zo’n kleine “potjes” droogt aarde sneller op dan je soms beseft. Door er een plastiek transparant deksel over te zetten of  ze af te dekken met keukenfolie hou je de luchtvochtigheid in je mini-kweekkas hoger. Wanneer de eerste blaadjes tevoorschijn komen, moet je het deksel of folie terug verwijderen. Wanneer de plantjes dan wat steviger worden kan je ze voorzichtig begieten met een gietertje.

Tip! Zaai je de zaadje rechtstreeks in de pot waar ze ook zullen volgroeien? Vul de plantenbak dan eerst met potgrond en eindig met 5 cm zaai & stekgrond bovenop. Zo is het makkelijker voor de kiemen om te groeien en hebben ze toch alles wat ze nodig hebben wanneer ze groter worden en dieper wortelen.

10. Draai je bakjes regelmatig.

Planten groeien naar het licht. Idealiter zouden ze dus licht van bovenaf moeten krijgen zodat ze mooi recht groeien maar op een vensterbank komt al dat licht van één kant. Vergeet dus niet om op tijd en stond je planten een kwartslag te draaien zodat ze in evenwicht blijven.

12. Verhuis niet te snel naar buiten

Ben je van plan om je plantjes buiten uit te planten, wacht dan zeker lang genoeg. Ze moeten groot genoeg zijn én het moet buiten ook warm genoeg zijn. Voor de meer zuiderse groenten die niet bestand zijn tegen kou is dat ten vroegste half mei. Ze plotsklaps buiten “smijten” zou ook een te grote schok zijn, je moet ze geleidelijk aan laten wennen. Dit noemen we afharden. Zet ze dagelijks even in de buitenlucht en dat elke dag een beetje langer. Na 5 dagen kunnen ze dan definitief je serre of moestuin in. Als alles goed gaat, duurt het een weekje om te wennen aan de nieuwe omgeving en zie je ze nadien terug verder groeien.