Klaar voor de eerste vorst? Zo bescherm je je meest gevoelige planten.

Citrusbomen, Mandevilla, oleander, bladhoudende Agapanthus, balkongeraniums en eucalyptus in pot mogen geen vorst hebben, haal ze naar binnen zodra de temperatuur onder 5°C daalt. Overwinter ze, met uitzondering van Mandevilla, niet in de huiskamer, daar is het veel te warm en te droog, en vormen ze een makkelijke prooi voor bladluizen en schildluizen. De ideale overwinteringstemperatuur is tussen 5 en 10 graden. Overwinter je Agapanthus warmer, dan zal de plant het jaar daarop veel minder tot niet bloeien. Zet ze in het tuinhuis (met een raam) of de garage, of in een koele hal. Ook een olijfboom hoort niet in de huiskamer, in de winter! 

Wintergroene planten in pot, zoals bamboe, buxus, Viburnum tinus, Skimmia en Leucothoe kunnen tegen vorst, maar het gevaar schuilt in het uitdrogen. In koude, droge (noordoosten)wind drogen de bladeren van planten die ’s winters groen blijven, snel uit. Verhuis ze wanneer er venijnig koude wind is aangekondigd naar een beschutte plek op je terras en groepeer ze. Duw je vinger in de potgrond, voelt die droog aan, geef dan water tot het onderaan uit de pot loopt. Wikkel vanaf – 5°C bij olijfbomen, laurieren, dwergpalmen en steeneiken een winterafdekhoes of vliesdoek (in twee tot drie lagen) om de kruin. Je hebt er met praktische trekkoord en ritssluiting! Noppenfolie is geen goed idee, daarin kunnen de bladeren niet ademen, en krijg je condens en schimmels. Maak je geen zorgen over de sneeuw, die beschermt de blaadjes net, én houdt ze gehydrateerd. Schud wel de sneeuw van grote takken, die kunnen onder het gewicht afbreken.

Groepeer de terrasplanten die buiten blijven, zoals hortensia’s, zodra er een paar dagen nachtvorst aangekondigd zijn. Stop extra noppenfolie (‘bubbeltjesplastiek’) tussen de kweekpot en de sierpot, en tussen de verschillende potten. Hoe ouder je plant en hoe groter de pot, hoe beter de wortels bestand zijn tegen de vorst. Dalen de temperaturen onder -5°C, verhuis dan de meest kwetsbare planten zoals laurier, en jonge planten tijdelijk naar een vorstvrije plek. Zorg er zeker voor dat overtollig regenwater weg kan, bij de planten die buiten blijven, vaak is teveel water een grotere boosdoener dan vorst. Haal de schaaltjes weg, zo kunnen ze ook niet kapotvriezen. Leg potten met een ingebouwd waterreservoir af en toe op hun zijde, zodat het teveel aan water via het drainagegat weg kan. 

Een Chinese waaierpalm (Trachycarpus fortunei) in vollegrond verdraagt gerust tot -10°C vorst, en een natte winter is voor hem ook geen probleem. Ook yucca’s hebben nauwelijks bescherming nodig, die overleven op een droge plek probleemloos -10°C. De Europese dwergpalm (Chamaerops humilis) kan zeker -5°C aan, wikkel er bij strengere vorst een winterafdekhoes rond. Strooi bij olijfbomen en eucalyptus in vollegrond een flink pak bladeren, schors of houtsnippers rond de stam. Leg er gerust wat extra dennentakken bovenop. Controleer na een natte periode of de hoop niet begint te rotten. 

Van bananenbomen (Musa basjoo) in vollegrond knip je na de eerste 

vorstprik de bladeren af, en wikkel je de stam in vliesdoek, of zet er een winterbeschermingsmat van rijtstro rond, en vul binnenin op met stro. Dek bovenaan af, zodat de stam niet rot door insijpelende regen. Tegen een beschutte zuidmuur of in een stadstuin kan een volwassen bananenboom zonder bescherming. 

Agapanthussen die hun blad ’s winters verliezen, kun je in vollegrond laten overwinteren. Bedek ze het eerste jaar met een pak herfstbladeren, jutezakken of dennentakken. Na een of twee jaar in de vollegrond, hebben de planten enkel nog bedekking nodig bij strenge vorst. Heb je pas jonge lavendel geplant? Bescherm de planten vanaf -5°C tijdelijk met dennentakken of jute.