Hoe krijg ik mijn kippen gezond de winter door

Om hun eigen lichaamstemperatuur van ongeveer 41°C op peil te houden zullen kippen bij koud weer meer energie verbruiken, ze hebben dus meer voer nodig dan anders. Geef in de winter voer met veel koolhydraten, zoals gerst, zonnebloempitten en mais. De eiwitrijke “standaard” graanmix die je normaal geeft kan je in de winter gerust vervangen door een andere mix zonder legkorrels. De eiwitten in die legkorrels zijn vooral belangrijk voor de leg maar dat is in de winter van minder belang. Je kan als extraatje af en toe ook eens gedroogde meelwormen, wat muesli of zelfs een beetje kattenvoer geven.

De belangrijkste momenten om te voeren zijn ’s morgens vroeg en net voor het “op stok gaan”. Om tijdens de nacht voldoende energie te hebben om zichzelf te verwarmen zullen kippen net voor het donker wordt nog eens flink gaan schransen. Dat doen ze ook als ze ’s morgens weer naar buiten komen, dan zijn hun reserves opgebruikt en die moeten zo snel mogelijk aangevuld worden om op temperatuur te kunnen blijven. Meerdere keren per dag voeren is dus zeker aan te raden maar je kan natuurlijk ook een voerbak voorzien op een droge plek waar ze de hele dag door bij kunnen. Als je kippen beschikken over een groot open scharrelgebied dan zal je vaak ook zien dat wilde vogels mee komen profiteren van het voer dat de kippen laten liggen als ze genoeg hebben. Op zich geen probleem maar overdrijf niet met teveel voer te gooien, ook andere dieren met honger zoals ratten trek je daar immers mee aan. 

Regelmatige controle van het drinkwater is een absolute must. Net door de grotere behoefte aan voedsel zullen je kippen in de winter zeker niet minder drinken dan anders . Kippen drinken de hele dag door ontelbare kleine slokjes. Ze verzetten zo toch wel in totaal bijna een drinkglas van 25cl per kip per dag. Zorg er dus ook voor dat de aangeboden hoeveelheid water afgestemd is op het totale aantal kippen. Een iets grotere hoeveelheid water bevriest ook wat minder snel. 

Gebruik gewoon kraanwater op kamertemperatuur en geen warm of heet water, want de opstijgende waterdamp kan de lellen en kammen van de kippen meteen bevriezen. Voeg ook geen zaken zoals suiker, zout of alcohol toe aan het water want gezond is dit allemaal niet voor je beestjes. Als het ook overdag vriest dan haal je best minstens 2 keer per dag het alweer bevroren water weg en zet je een nieuw bakje met vers water neer. Het bevroren exemplaar kan dan in de tussentijd weer ontdooien in een vorstvrije ruimte. Er bestaan ook elektrische apparaatjes die het drinkwater verwarmen zodat het niet bevriest, maar daarvoor moet je een stopcontact in de buurt hebben of een toestel op batterijen kopen.

Het helpt voor een stuk al als de drinkbak van kunststof is en niet van metaal. Een kip kan immers met haar kam vastvriezen aan metaal en zichzelf verwonden wanneer ze zich probeert los te trekken. Probeer om het bakje in het zonlicht te zetten, zodat het water minder snel bevriest. Een blokje hard piepschuim of hout onder de drinkbak vertraagt ook de bevriezing, er is dan geen contact meer met de ijskoude bodem. In principe hoeft er in het nachthok geen drinkbak te staan, in het donker drinken kippen toch niet (Ze slapen dan natuurlijk maar kippen zien ook erg slecht in het donker). 

Kippen kunnen best wat kou verdragen, ze zijn daar zelfs beter tegen bestand dan tegen extreme warmte. Voor de meeste kippenrassen is het dan ook absoluut niet nodig om het kippenhok te gaan verwarmen. Enkel bij zeer kleine rassen of rassen met gekrulde veren zou dat misschien nodig kunnen zijn. 

Leg op de bodem van het kippenhok een voldoende dikke laag houtvezel, of nog beter is hennepstrooisel om vocht en geurtjes te absorberen. Daar bovenop kan in de winter nog een laag stro komen omdat dit goed isoleert tegen de kou. (in de zomer is stro minder interessant omdat ook mijten en bloedluizen zich daar graag in verstoppen) Check regelmatig of deze bodembedekking niet vervangen moet worden, wat je verwijdert kan gewoon in de compostbak. Door de lange nachten verblijven kippen in de winter langer in hun hok en zal het dan ook sneller vervuild geraken. Heb je een kippenhok “op hoogte”? zorg er dan voor dat het trapje naar de deuropening vrij is van sneeuw of ijs. 

Ventilatie van het kippenhok is ook in de winter belangrijk om het uitgeademde vocht en ammoniakdampen van de uitwerpselen af te voeren. Zorg er wel voor dat er zo weinig mogelijk tocht doorheen het kippenhok gaat want daarvan gaan je kippen ’s nachts nog meer energie gebruiken om zich op te warmen. Voor een goede vochtafvoer volstaan normaal 1 a 2 ventilatieroostertjes die dan tegenover elkaar net onder het dak aangebracht worden. Het is dan wel handig als je de ventilatieopeningen ook tijdelijk kan afsluiten bij eventueel stormweer. 

In de winter lijkt je kippenhok soms wat te groot maar ook voor je kippen is niks zo gezellig als lekker tegen elkaar aan te kruipen als het koud is. Kippen zitten trouwens ook niet graag alleen, een reden te meer om er minstens 2 bij elkaar te zetten. 

Wilde dieren zoals de vos of steenmarter hebben in de winter ook honger en lusten wel een kippetje. Een goed kippenhok kan dan ook niet zonder stevige deur die enkel door mensenhanden geopend kan worden. Ook deze deur kan je eventueel voorzien van een apparaat dat de deur automatisch opent als het licht wordt en weer sluit als het donker is.

Maak bij sneeuwval minstens een paar vierkante meter “scharrelruimte” sneeuwvrij in de kippenren, liefst dicht bij de ingang/uitgang van het kippenhok. Ze kunnen dan wel goed tegen de kou maar die sneeuw aan hun poten dat vinden ze meestal maar niks. Zeker als de sneeuwlaag erg dik is dan komen ze echt niet graag naar buiten. Strooi het voer of zet de voerbak en drinkbak op de vrijgemaakte plaats en je kippen zullen je dankbaar zijn. De sneeuw die je weghaalt kan je eventueel aan de buitenkant tegen de wanden van het hok leggen. Sneeuw isoleert immers goed, maar bedek in geen geval de ventilatieopening! 

Als je er de ruimte voor hebt probeer dan ergens een aparte bak met droog zand te voorzien. Kippen nemen graag een “stofbad” om zichzelf te ontdoen van parasieten zoals mijten en bloedluis. Hou je kippen door de dag ook in beweging door ze wat “speelgoed” te geven. Je kan ze bijvoorbeeld prima entertainen door een krop sla of iets dergelijks op te hangen waaraan ze kunnen pikken. Of gebruik de snackbal van je hond, kat of knaagdier eens voor je kippen, hilarische taferelen verzekerd.