Help, ik heb last van de Buxusmot!

Veel tuinen waarin Buxus staat hebben inmiddels al kennis mogen maken met een ongevraagde gast die de naam Cydalima perspectalis draagt, of eenvoudiger gezegd de buxusmot. Tot voor enkele jaren kwam deze soort in onze streken helemaal niet voor en is waarschijnlijk vanuit Azië per ongeluk met een lading planten naar hier getransporteerd en zo aan z’n opmars begonnen.

Buxusmotten overleven de winter door zich als jonge rups in een cocon in te spinnen en zo zijn ze bestand tegen de koude. Deze rups wordt dan opnieuw actief in het voorjaar bij temperaturen boven de 10 °C, meestal rond eind maart/half april en begint dan een aantal weken van de buxusplanten te eten en dit zo goed als zonder te stoppen. In het rups-stadium eet dit beestje enkele keren zijn eigen gewicht aan buxusblaadjes op, en dit elke dag! In het begin zijn de jonge rupsjes nog maar ongeveer 1cm groot en niet erg goed te zien, maar na enkele weken groeien ze uit tot een fors groen exemplaar van wel 4cm lang en een zwarte kop. Je moet soms goed kijken om ze te zien want ze hebben zowat dezelfde kleur als een buxustakje en zitten vaak goed verscholen binnen in de plant. Enkel in dit stadium kan je de buxusmot gaan bestrijden met plantaardige of chemische middelen! Het schadebeeld is goed te herkennen door de vele weggevreten blaadjes, enkel de bladnerven staan er nog, ook zie je spinsels in de planten hangen.

Tegen eind mei gaan de volgroeide rupsen stoppen met eten en zich inspinnen in een cocon om te verpoppen tot ‘mot’. Na 3 a 4 weken (juni) vliegt dan de eerste generatie motten uit met als enig doel hun bevruchte eitjes te leggen in een volgende onaangetaste buxus. De motten laten zich enkel zien in de schemering of in het donker en doen de planten helemaal geen kwaad, ze leven immers maar een goeie week en dan is hun rol uitgespeeld.
Uit de eitjes die ondertussen gelegd zijn ontstaan tijdens de zomer opnieuw kleine donkergele larfjes die enkel bladgroen van de blaadjes afschrapen en dus nog niet zo schadelijk zijn. Maar ook deze larfjes worden weer rupsen en zodoende is er tijdens de maand augustus een tweede keer kans op veel schade door de vretende rupsen. Ook deze rupsen gaan weer verpoppen, worden weer ‘mot’ en leggen eitjes ergens in de maand september. De larfjes die hieruit komen gaan nu echter maar heel beperkt vreten en zich al vrij snel inspinnen tegen de kou en zo is de cyclus rond.

De bestrijding kan je op een aantal manieren doen:

• Rupsen manueel uit de planten halen of eruit spuiten met een waterstraal en dan afvoeren in een gesloten plastic zak, niet op de composthoop want dan kruipen ze gewoon weer terug naar de Buxus waar ze vandaan komen.

• Feromoonvallen hangen: Deze maken gebruik van een lokstof, de mannelijke motten worden hierdoor naar de val gelokt en kunnen hier niet meer uit of blijven plakken in een lijmlaag. Op deze manier kunnen ze geen eitjes meer bevruchten en komen er dus ook geen nieuwe rupsen meer. (vb: Natria Buxatrap monitoringval)

• De planten bespuiten met een  natuurlijk insecticide. Rupsen die je niet raakt gaan gewoon verder met het eten van de blaadjes dus best met tussenpozen van 10 dagen herhalen. Na 30 minuten vallen ze op de grond en sterven.

• Een andere ecologische manier van bestrijden, is het besproeien van de rupsen met aaltjes. Deze microscopisch kleine diertjes zijn een natuurlijke vijand van de buxusmot en haar larven. Lees hier welke plagen je nog kan bestrijden met aaltjes.

• Als bovenstaande manieren echt niet baten en je je niet gewonnen wil geven, kan je eventueel een systemisch insecticide gebruiken die opgenomen wordt door de plant en zo alle rupsen die ervan eten gaat bestrijden. (Vb. Multisect tegen hardnekkige insecten of Decis Plus)

Buxusplanten zijn best in staat om een zware aantasting te overleven, zelfs al zijn ze bijna volledig kaalgevreten. Geef ze wat extra buxusmest en voldoende water en je zal versteld staan van hun recuperatievermogen. Heel wat planten die door de eerste generatie rupsen zwaar aangetast waren staan er enkele maanden later alweer bijna bij zoals vroeger. Op voorwaarde dat je de plaag aanpakt natuurlijk want na een tweede aantasting wordt het al heel wat moeilijker voor de plant om er terug bovenop te komen. Als er niet ingegrepen wordt dan zit je vroeg of laat met dode buxusplanten die vervangen moeten worden.

Als je de zaak goed in de gaten houdt en deze keer wel op tijd ingrijpt dan kan je gerust opnieuw buxusplanten zetten, maar er zijn ook alternatieven. Planten uit de Japanse hulst (Ilex crenata) familie zijn hiervoor erg geschikt en dan in het bijzonder de variëteit ‘Dark Green’. Deze is qua uitzicht bijna niet te onderscheiden van Buxus en heeft totaal geen last van de Buxusmot. Het enige verschil is dat deze soort iets sneller groeit. Lees hier meer over de Ilex crenata.

Als elke Buxus eigenaar zijn of haar verantwoordelijkheid neemt dan zou  de Buxusmot over een bepaalde tijd wel eens gewoon kunnen uitsterven in onze streken, maar dan moet iedereen z’n steentje bijdragen!