Helleborus: meer dan zomaar een kerstroos

De tijd dat de Helleborus gewoon “de kerstroos” was ligt intussen wel achter ons. Ze bestaat nog steeds hoor (Helleborus niger) maar er kwamen door de jaren heen zodanig veel nieuwe soorten en rassen bij dat de Helleborus familie een beetje te groot werd om ze allemaal kerstroos te blijven noemen. Door de verbeterde spreiding in de bloeiperiode spreekt men tegenwoordig dan ook liever over kerstrozen, winterrozen en lenterozen. Wat is het verschil? En wat maakt die moderne soorten zo anders dan klassiekers die we al jaren kennen? Maak kennis met de Helleborus Gold Collection ® en je komt het te weten.

Helleborus Gold Collection ®

In de Helleborus Gold Collection® is een aantal bijzonder waardevolle kerst-, winter- en lenterozen bijeengebracht. Het zijn stuk voor stuk winterharde, gemakkelijk te verzorgen vaste planten die jaren meegaan en in geen enkele tuin zouden mogen ontbreken. Onderschat ze zeker niet want sommige soorten kunnen na een aantal jaren groeien tot wel 1m in doorsnede worden. Helleborus verrast ons elk jaar opnieuw met bloemen in een periode waarin de natuur lijkt te slapen. Sommige rassen beginnen in november al te bloeien en trotseren daarbij kou of nattigheid terwijl andere soorten hun bloemen pas later in de winter openen. Een Helleborus die pas bloeit vanaf februari kan je dan ook moeilijk nog kerstroos noemen. Winterroos is dan een betere naam want soms krijgen ze tijdens de bloei te maken met strenge vrieskou of een laag sneeuw.

Winterrozen

Winterrozen zijn ontstaan uit kruisingen tussen kerstrozen met Helleborus-soorten uit het mediterrane gebied. Tot deze laatste soorten behoren Corsicaans nieskruid (Helleborus argutifolius) en Mallorcaans nieskruid (Helleborus lividus). Net door hun zuiderse roots kunnen de kruisingen die hieruit voortkomen ook in de zon staan. Laat dat nu een eigenschap zijn die echte kerstrozen niet hebben, die staan immers liever in de halfschaduw. 

Lenterozen

Lenterozen zijn dan weer kerstrozen of winterrozen die men is gaan kruisen met Helleborus rassen die van oorsprong uit Azië komen (Helleborus orientalis). Deze beginnen later aan hun bloei, vanaf januari/februari en zijn ook uitstekend bestand tegen lange periodes van koude of droogte. Ze geven de voorkeur aan lichte schaduw, maar voor het overige stellen ze weinig eisen aan hun plek in de tuin en bloeien onophoudelijk door tot in het late voorjaar. Kleuren als roze, rood en paars in allerlei tinten en kleurpatronen kenmerken deze reeks. De bloemstengels zijn meestal ook wat langer dan bij de klassieke kerstrozen en ook de bladeren kunnen een flink stuk groter zijn.

Nieuwe rassen

Van winterrozen en lenterozen dacht men lange tijd dat ze niet te kruisen waren. De hieruit ontstane nieuwe rassen blijken echter zeer robuust te zijn en hebben een lange levensduur. Bijkomend zijn ze ook nog eens prima bestand tegen ziektes en plagen. Ze bloeien gedurende een buitengewoon lange periode waarin ze hun uitgebloeide bloemen laten vallen en steeds weer opnieuw bloemknoppen aanmaken. De bloemen ontvouwen zich duidelijk boven de bladeren en kijken de toeschouwer als het ware aan. Opvallend is ook dat de bloemen van rode winterrozen hun kleur ook behouden nadat ze eigenlijk al uitgebloeid zijn.

Wanneer planten

Alle Helleborus uit de Helleborus Gold Collection® stellen weinig eisen aan de bodem. Zolang ze in de tuin over voldoende ruimte kunnen beschikken is het al goed. Zorg er dus gewoon voor dat planten die in de buurt staan niet te sterk woekeren om de winterroos niet tot last zijn. Plant ze bij voorkeur in de periode september-maart zo lang de bodem niet bevroren is. Aanplanten in de zomer is niet aan te raden omdat ze zich dan niet snel genoeg kunnen ontwikkelen om droogte en veel zon aan te kunnen.

Alle bovenstaande soorten doen het ook zeer goed in bloembakken, potten of kuipen op voorwaarde dat je een passende onderlinge afstand aanhoudt. Vooral vanaf het tweede jaar groeien ze immers flink door. Daarom is een plantafstand van minstens 60cm a 70cm nodig om zich goed te kunnen ontwikkelen. Ze zijn wel perfect te combineren met relatief kleine groenblijvende planten zoals Gaultheria, Skimmia of winterbloeiende plantjes zoals viooltjes. Door hun beperkte wortelgestel hinderen deze soorten de Helleborus immers niet in z’n ontwikkeling.

Maar ook vol in de lente speelt de Helleborus Gold Collection® nog een rol in je tuin of op het terras. De karakteristieke bladeren vormen dan een mooie achtergrond voor bloembollen zoals narcissen, tulpen of blauwe druifjes. Ook in de zomer kunnen de bladeren van de Helleborus een opvallende combinatie vormen met zomerbloeiende eenjarigen. Helleborus is dan ook meer dan ooit een echte allround tuinplant en zoveel meer dan een “kerstroos”…