Gras verticuteren: Waarom, hoe en wanneer?

Doorheen het jaar ontstaat er een viltlaag op je gazon. Deze viltlaag is een ophoping van mos, dood gras, onkruid en ander organisch afval in het gazon. Zolang de viltlaag niet te dik wordt kan het geen kwaad en is het zelfs positief, het houd namelijk verdamping en slijtage van de grasmat tegen. Maar wanneer de viltlaag te dik wordt kan het water niet meer goed door de bodem worden opgenomen, en ook zuurstof en andere voedingsstoffen geraken niet meer bij het gras. Je gazon wordt dus langzaamaan verstikt en er ontstaan grote plekken met mos en oneffenheden. Nieuwe uitlopers geraken bovendien niet door de laag heen waardoor je grasmat steeds meer uitgedund wordt. Door je gazon te verticuteren verwijder je de viltlaag en kan er terug water en zuurstof aan het gras.

Wanneer je moet verticuteren is afhankelijk van je gazon. Het is een intensieve behandeling en je wacht dus best 3 jaar vooraleer je een nieuw aangelegde gazon verticuteert. Zo heeft het wortelstelsel tijd om zich stevig te vestigen. Als je niet veel last hebt van mos volstaat het om maar één keer per jaar te verticuteren. Heb je veel schaduw op je gazon of een klei- of veengrond? Dan heb je waarschijnlijk meer last van mos en kan je een tweede keer verticuteren. Gras groeit het beste in het voorjaar tussen maart en mei en in het najaar van eind augustus tot oktober. Dit zijn dan ook de beste periodes om te verticuteren zodat je gazon zich snel kan herstellen. Door in het najaar een tweede keer te verticuteren kan je gazon mosvrij de winter ingaan en voorkom je dat je in het voorjaar terug van nul moet beginnen

Verticuteren doe je met een verticuteerhark of een verticuteermachine. Als je een kleine gazon hebt is een verticuteerhark zeker genoeg, ze zijn niet zo duur maar vragen wel wat meer arbeid. Bij een groter gazon is het zeker aangeraden om een verticuteermachine te gebruiken. Je kan kiezen tussen een elektrisch aangedreven verticuteermachine of eentje met een benzinemotor. Als je gazon niet groter is dan 500m² heb je genoeg aan een elektrisch exemplaar tot 35cm breed. Als je een grotere oppervlakte te doen hebt kies je beter voor een breder model en met een benzinetank zodat je geen last hebt van een te kort snoer.

Een verticuteermachine en een verticuteerhark werken op dezelfde manier: ze bestaat uit een aantal flink scherpe messen. Deze messen gaan tot 1 centimeter diep de grond in en snijden daar de wortels van de mossen door. Hierdoor sterven de mossen af en kunnen ze met een gewone hark zo uit het gras geharkt worden. Het is belangrijk dat de messen scherp zijn en dat je verticuteermachine goed onderhouden wordt. Spuit de snijbladen na gebruik even in met wat olie zodat ze langer meegaan. Met een verticuteerhark ga je handmatig het gras uitkammen en moet je er dus op letten dat je probeert altijd even diep in het gazon te gaan. Bij een verticuteermachine kan je de diepte instellen en ga je dus vanzelf egaler te werk. Sommige verticuteerharken hebben twee kanten. Aan de ene kant staan de messen dichter bij elkaar dan aan de andere kant. Gebruik voor zulke harken eerst de grove en daarna de fijne kant.

Verticuteren is helemaal niet moeilijk maar wordt soms onnodig zwaar. Met onderstaande stappen kan je snel en eenvoudig weer genieten van een mooi en gezond gazon.

Strooi in het voorjaar kalk om de zuurtegraad van je bodem op een optimaal niveau te brengen. Wanneer je heel veel last hebt van mos kan je er voor kiezen om enkele weken voor het verticuteren al een anti-mos middel aan te brengen. Hierdoor gaat het verticuteren heel wat vlotter.

Voor je begint met verticuteren maai je het gazon nog eens goed kort, tot 2 à 3cm. Door het gras kort te maaien kan je machine of hark vlotter de grond bereiken en maak je het jezelf makkelijker. 

Bij een verticuteermachine kun je eenvoudig de diepte van de messen instellen. Hoe diep je moet verticuteren hangt af van hoe groot de viltlaag is maar bij een goed onderhouden gazon is een diepte van 5mm meestal al genoeg voor een perfect resultaat. Een veelgemaakte fout is te diep verticuteren. Het is onnodig en maakt het werk alleen maar zwaarder.

Nu is het tijd om te verticuteren. Het is een stap die je meerdere keren moet herhalen voor het beste resultaat. Meestal is twee keer genoeg maar een derde keer kan ook nodig zijn. De messen van een verticuteermachine staan naast elkaar dus je mist altijd een stukje als je maar een keer zou verticuteren. Begin met één keer in de lengterichting van je gazon te verticuteren. Daarna kan je de messen wat dieper, tot 10mm, instellen en ga je in de breedterichting en als een derde keer nodig lijkt kan je nog eens diagonaal gaan. Gebruik je een verticuteermachine zonder opvangbak? Dan moet tussen elke passage het losgekomen organische materiaal verwijderd worden van het gazon met een hark.

TIP: Verticuteer enkel tijdens droog en vorstvrij weer! Zolang er nog vorst is zal het gras niet goed terug groeien en als het nat is zal het geverticuteerde materiaal klitten de het werk zwaarder maken en mogelijks zelfs de machine beschadigen.

Na het verticuteren kan je gras er gehavend uitzien. Maar je geen zorgen, het is maar tijdelijk en wil enkel zeggen dat een grondige verticuteerbeurt nodig was. Je gras heeft nu terug de zuurstof en voedingstoffen beschikbaar om zich te herstellen en terug te groeien maar een handje helpen kan geen kwaad. Geef na het verticuteren wat extra meststoffen, liefst eentje die veel stikstof bevat, en na enkele weken zal je gazon er terug perfect uitzien. Als er kale plekken ontstaan zijn door het verticuteren kan je die meteen terug inzaaien. Strooi graszaad op de uitgedunde plaatsen en hark het lichtjes in. Hou er rekening mee dat de grondtemperatuur minimum 10°C moet zijn voor het bijzaaien.

 

Als je nadien merkt dat er nog steeds veel water op het gazon blijft staan kan je nog wat extra beluchten door gaatjes in de grond te prikken met een riek of met beluchtingssandalen.